Zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych Mollareta
Zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych Mollareta to rzadkie, a zarazem łagodne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, które może mieć przebieg nawrotowy. Jednostkę chorobową opisał francuski lekarz Pierre Mollaret w 1944 roku. Pomimo swojego rzadkiego występowania, zrozumienie etiologii oraz objawów tego schorzenia jest istotne dla jego właściwego rozpoznania i potencjalnego leczenia.
Etiologia
Początkowo etiologia zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych Mollareta była niewyjaśniona. Obecnie uważana jest za wirusową, a za główną przyczynę choroby uznaje się wirus opryszczki pospolitej typu 2. Badania wykazały, że wirus ten stwierdzano w 84% przypadków tej choroby poprzez analizę DNA w płynie mózgowo-rdzeniowym za pomocą metody PCR. W niektórych przypadkach wykrywano również inne wirusy, takie jak wirus opryszczki zwykłej typu 1, wirus Epsteina-Barr, Coxsackie oraz ECHO.
Objawy i przebieg
Przed wystąpieniem napadu zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych Mollareta pacjenci mogą doświadczać przemijających objawów, takich jak parestezje, bóle stawów czy ból neuropatyczny. Napad choroby trwa zazwyczaj od kilku dni do kilku tygodni, najczęściej 2–7 dni. W trakcie napadu dominują objawy takie jak gorączka, ból głowy, wymioty oraz sztywność karku. Rzadziej występują objawy neurologiczne, takie jak splątanie czy afazja. W niektórych przypadkach opisywano także wystąpienie wysypki skórnej.
W trakcie badania płynu mózgowo-rdzeniowego podczas napadu można zaobserwować pleocytozę. W pierwszej dobie trwania napadu pojawiają się charakterystyczne dla tej choroby duże, jednojądrzaste komórki znane jako komórki Mollareta. Warto zauważyć, że komórki te mogą nie być obecne we wszystkich przypadkach i mogą także występować w innych jednostkach chorobowych, takich jak nawracające chemiczne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych wywołane przez wyciek łoju z potworniaka wewnątrzczaszkowego, choroba Behçeta, sarkoidoza czy gorączka Zachodniego Nilu.
W przypadku zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych Mollareta obserwuje się niewielkie zwiększenie stężenia białka w płynie mózgowo-rdzeniowym przy prawidłowym poziomie glukozy. W początkowym okresie występują również duże komórki endotelialne. Ważne jest to, że po zakończeniu napadu objawy ustępują całkowicie i nie pozostawiają trwałych zaburzeń neurologicznych. Pomiędzy epizodami pacjenci nie doświadczają żadnych objawów.
Rozpoznanie
Rozpoznanie zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych Mollareta opiera się na różnicowaniu z innymi schorzeniami neurologicznymi. Należy je odróżnić od rodzinnej gorączki śródziemnomorskiej oraz postaci neurologicznych zespołu Sweeta i choroby Behçeta. Proces diagnostyczny może być skomplikowany ze względu na podobieństwo objawów do innych jednostek chorobowych oraz ich rzadkie występowanie.
Leczenie
Obecnie nie ma specyficznego leczenia dla zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych Mollareta. W wielu przypadkach choroba ustępuje samoistnie, co oznacza, że interwencja terapeutyczna nie jest konieczna. Niemniej jednak u niektórych pacjentów rozważano zastosowanie ciągłej terapii acyklowirem w celu zmniejszenia częstości napadów oraz poprawy jakości życia chorych. Chociaż proponowano także stosowanie walacyklowiru i famcyklowiru, brak jest publikacji naukowych potwierdzających ich skuteczność w prewencji napadów tej choroby.
Zakończenie
Zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych Mollareta to złożone schorzenie, które wymaga dalszych badań w celu lepszego zrozumienia jego etiologii oraz możliwości leczenia. Pomimo tego, że większość przypadków ma łagodny przebieg i nie pozostawia trwałych skutków neurologicznych, ważne jest podjęcie odpowiednich działań diagnostycznych i różnicujących w przypadku wystąpienia charakterystycznych objawów. Edukacja zarówno pacjentów, jak i pracowników służby zdrowia jest kluczowa dla szybkiego i trafnego rozpoznania tej rzadkiej jednostki chorobowej.
Artykuł sporządzony na podstawie: Wikipedia (PL).