Wstęp
Dywizjon 601, znany również jako County of London, to jedna z najbardziej wyjątkowych jednostek lotniczych w historii Royal Air Force (RAF). Jego powstanie sięga 1925 roku, a przez lata działalności dywizjon zyskał reputację jednostki elitarnych lotników, których członkowie często pochodzili z arystokracji. Podczas II wojny światowej jednostka odegrała kluczową rolę w obronie Wielkiej Brytanii oraz w walkach na frontach afrykańskim i włoskim. Obecnie dywizjon jest częścią Royal Air Force Reserves, a jego tradycje i historia są pielęgnowane do dziś.
Historia powstania dywizjonu
Dywizjon 601 został utworzony 14 października 1925 roku w bazie Northolt. Inicjatorem jego powstania był lord Edward Arthur Grosvenor, który miał na celu stworzenie jednostki składającej się z wybitnych pilotów cywilnych, często związanych z arystokracją. Wybór personelu opierał się na wymaganiu posiadania odpowiedniego pochodzenia oraz, co było dość nietypowe, możliwości dysponowania własnym samolotem. Dzięki temu dywizjon szybko zdobył przydomek „dywizjon milionerów”, co odzwierciedlało ekskluzywny charakter jego członków.
Piloci dywizjonu wyróżniali się nie tylko umiejętnościami lotniczymi, ale także ekstrawaganckim stylem życia. Nosili mundury z czerwonymi akcentami oraz bawili się w nietypowe dla RAF-u formy rywalizacji, jak chociażby mecze polo na motocyklach. Takie zachowania budziły mieszane uczucia wśród innych jednostek RAF, co czasami prowadziło do zabawnych incydentów między pilotami.
Ewolucja sprzętu i zmiany organizacyjne
Początkowo dywizjon dysponował samolotami Avro 504 i Airco DH.9, a pierwsze loty miały miejsce w maju 1926 roku. W miarę upływu czasu jednostka zmieniała swoje wyposażenie, co wpływało na jej rozwój i zdolności bojowe. W 1929 roku na uzbrojenie weszły samoloty Westland Wapiti, a następnie Hawker Hart w 1933 roku. Te zmiany doprowadziły do przekształcenia dywizjonu w jednostkę myśliwską w 1934 roku.
Podczas II wojny światowej dywizjon był przemianowywany i dostosowywany do nowych warunków bojowych. Po wybuchu wojny skierowano go do zadań patrolowych i w marcu 1940 roku przezbrojono w Hawker Hurricane. Uczestniczył on w obronie Wielkiej Brytanii oraz w bitwie o Anglię, gdzie piloci zyskali uznanie za swoje osiągnięcia bojowe, niszcząc wiele maszyn Luftwaffe.
Udział w II wojnie światowej
Dywizjon 601 odegrał kluczową rolę w obronie Wielkiej Brytanii podczas II wojny światowej. Jego piloci walczyli nie tylko nad Anglią, ale również brali udział w kampaniach we Francji, Afryce Północnej oraz we Włoszech. W trakcie bitwy o Anglię jednostka zdobyła uznanie za swoje umiejętności, eliminując 68 maszyn przeciwnika przy stosunkowo niewielkich stratach własnych.
Po udanej obronie Wielkiej Brytanii dywizjon został przeniesiony na Maltę, gdzie uczestniczył w obronie wyspy oraz osłonie lądowania aliantów na Sycylii. Jego działania przyczyniły się do sukcesów alianckich na tych frontach. Dywizjon walczył również podczas bitwy o Anzio, gdzie jego samoloty zapewniały wsparcie dla lądowych operacji wojsk alianckich.
Reorganizacja po wojnie
Po zakończeniu II wojny światowej dywizjon został rozwiązany 14 sierpnia 1945 roku. Jednakże reforma Royal Air Force Reserves doprowadziła do jego reaktywacji w czerwcu 1946 roku. Pierwszym samolotem po wznowieniu działalności był Harward FX 387, a następnie do dywizjonu trafiły Supermarine Spitfire Mk XIV.
W kolejnych latach dywizjon przechodził dalsze zmiany organizacyjne i technologiczne, m.in. przenosząc się do bazy North Weald oraz korzystając z myśliwców de Havilland Vampire i Gloster Meteor aż do rozwiązania jednostki w marcu 1957 roku. Uroczystość ta była symboliczna i pełna tradycji – obecny był książę Filip, małżonek królowej Elżbiety II, który uczestniczył w pożegnaniu dywizjonu.
Powrót do służby i współczesność
Dywizjon 601 został ponownie sformowany 20 kwietnia 2017 roku jako część Royal Air Force Reserves. Jego głównym celem stało się wsparcie Sztabu Lotnictwa RAF w zakresie kontaktów z przemysłem oraz biznesem. Nowe czasy przyniosły nowe wyzwania i zadania dla tej historycznej jednostki.
W lipcu 2022 roku dywizjon otrzymał nowy sztandar z rąk Szefa Sztabu Lotnictwa RAF, marszałka lotnictwa Sir Mike’a Wigstona. To wydarzenie podkreśla znaczenie tradycji oraz ciągłość istnienia tej legendarnej jednostki.
Zakończenie
Dywizjon 601 to przykład tego, jak historia i tradycje mogą wpływać na współczesne siły zbrojne. Jego ewolucja od elitarnej jednostki bombowców po nowoczesną formację wsparcia pokazuje zdolność adaptacji do zmieniających się warunków geopolitycznych oraz technologicznych. Mimo że czasy się zmieniają, duch dywizjonu pozostaje żywy dzięki jego członkom oraz pielęgnowanej historii.
Niezależnie od tego, czy mowa o działaniach combatowych podczas II wojny światowej czy współczesnej służbie w ramach Royal Air Force Reserves, Dywizjon 601 pozostaje symbolem odwagi i determinacji brytyjskich lotników.
Artykuł sporządzony na podstawie: Wikipedia (PL).