Wstęp
Andrzej Adolf Stanisław Bolewski, urodzony 17 lipca 1906 roku w Małogoszczu, był wybitnym polskim mineralogiem i petrografem. Jego życie i kariera zawodowa przypadły na burzliwy okres historii Polski, w tym II wojnę światową oraz powojenne odbudowy kraju. Bolewski był nie tylko cenionym naukowcem, ale także osobą aktywnie uczestniczącą w życiu akademickim i społecznym. Jego osiągnięcia naukowe i działalność organizacyjna miały istotny wpływ na rozwój geologii w Polsce.
Okres przed II wojną światową
Bolewski był synem Jana, farmaceuty, oraz Anny z Szymańskich. W czasie I wojny światowej jego rodzina została wysiedlona do Rosji, gdzie spędzili kilka lat. Po powrocie do kraju osiedli w Radomiu, gdzie Andrzej ukończył szkołę średnią w 1924 roku. Po praktyce w kopalni soli w Wieliczce, podjął studia na Wydziale Górniczym Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie, które zakończył w 1930 roku.
Już podczas studiów Bolewski aktywnie działał w Polskiej Korporacji Akademickiej Montana, pełniąc funkcję prezesa w 1930 roku. Po uzyskaniu dyplomu rozpoczął pracę na AGH jako młodszy asystent Zakładu Mineralogii i Petrografii. W tym czasie zdobywał cenne doświadczenie zawodowe, pracując m.in. w kopalni ropy naftowej w Rumunii oraz uczestnicząc w licznych podróżach naukowych do krajów takich jak Włochy, Grecja czy Austria.
W latach 1933-1939 Bolewski kontynuował edukację, odbywając studia uzupełniające na uniwersytetach w Liège, Gandawie i Lowanium. Jego zainteresowania obejmowały nie tylko mineralogię, ale także ekonomikę surowców mineralnych oraz strukturę kryształów.
Lata okupacji
W momencie wybuchu II wojny światowej Bolewski brał udział w kampanii wrześniowej jako podporucznik Wojska Polskiego. Po zakończeniu walk uniknął niewoli niemieckiej, jednak został aresztowany przez Gestapo 6 listopada 1939 roku podczas akcji „Sonderaktion Krakau”. Przez kilka miesięcy przebywał w więzieniu we Wrocławiu, a następnie trafił do obozu koncentracyjnego Sachsenhausen, a potem Dachau.
Interwencja hiszpańskich i włoskich naukowców pozwoliła mu na uwolnienie i powrót do Krakowa. Tam wraz z prof. Walerym Goetlem prowadził działalność konspiracyjną oraz tajne nauczanie. Ich prace obejmowały przygotowywanie materiałów edukacyjnych oraz zbieranie danych dotyczących przyszłych Ziem Odzyskanych, co miało istotne znaczenie dla odbudowy kraju po wojnie.
Po II wojnie światowej
Po wojnie Bolewski zaangażował się w odbudowę Akademii Górniczo-Hutniczej oraz infrastruktury górniczej Dolnego Śląska. W 1945 roku objął kierownictwo Zakładu Mineralogii i Petrografii AGH, które pełnił do 1969 roku. W 1946 roku został profesorem nadzwyczajnym, a cztery lata później profesorem zwyczajnym.
Bolewski był również organizatorem Wydziału Górniczego Politechniki Śląskiej w Gliwicach i pełnił funkcję prorektora AGH w latach 1951-1952. W 1952 roku został prezesem Centralnego Urzędu Geologii i członkiem korespondentem Polskiej Akademii Nauk (PAN). Jako prezes CUG zreorganizował państwową służbę geologiczną, co miało pozytywny wpływ na rozwój geologii w Polsce.
Pomimo trudnych lat po wojnie Bolewski kontynuował pracę naukową i dydaktyczną, a jego dorobek obejmuje ponad 330 publikacji naukowych oraz monografii. Był autorem wielu podręczników akademickich, które stały się standardem w dziedzinie mineralogii i petrografii.
Publikacje i osiągnięcia
Bolewski pozostawił po sobie bogaty dorobek naukowy. Jego najważniejsze publikacje obejmują podręczniki takie jak „Rozpoznawanie minerałów” (1955), „Mineralogia szczegółowa” (1965) oraz „Petrografia” (1974). Te prace zyskały uznanie zarówno w Polsce, jak i za granicą, stanowiąc fundament dla kolejnych pokoleń studentów i badaczy.
Jako członek Polskiego Towarzystwa Geologicznego oraz Polskiej Akademii Umiejętności angażował się również w działalność społeczną na rzecz rozwoju nauk geologicznych w Polsce. Był laureatem wielu nagród i odznaczeń za swoją pracę naukową oraz dydaktyczną.
Odznaczenia i nagrody
Andrzej Bolewski był wielokrotnie wyróżniany za swoje osiągnięcia naukowe oraz działalność społeczną. Wśród jego odznaczeń znajduje się Krzyż Wielki Orderu Odrodzenia Polski (1996), Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski oraz Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski (1945). Otrzymał także Złoty Krzyż Zasługi oraz Medal im. Mikołaja Kopernika PAN.
Dzięki swoim osiągnięciom i wkładzie w rozwój geologii Bolewski stał się postacią szanowaną nie tylko w Polsce, ale również za granicą. Był członkiem honorowym Polskiego Towarzystwa Mineralogicznego oraz Brytyjskiego i Francuskiego Towarzystwa Mineralogicznego i Krystalograficznego.
Zakończenie
Andrzej Bolewski to postać niezwykle ważna dla polskiej geologii i mineralogii. Jego życie to przykład pasji do nauki połączonej z determinacją w dążeniu do celu mimo trudności historycznych. Jego dorobek naukowy oraz działalność społeczna miały istotny wpływ na rozwój
Artykuł sporządzony na podstawie: Wikipedia (PL).